Vịnh Hạ Long, món quà tạo hoá ban tặng cho người Việt Nam.

Nội dung toạ đàm: những kinh nghiệm từ các chuỗi liên kết trong nước đã hình thành để tăng chất lượng phục vụ du lịch, phát triển tuyến điểm mới. Đánh giá tiềm năng du lịch từng vùng miền, đặt vấn đề các địa phương tạo điều kiện cho các hãng lữ hành và các dịch vụ hỗ trợ khác như thế nào để hình thành các chuỗi liên kết hiệu quả trong tương lai. Nhận định những ý kiến cho rằng các hãng hàng không Việt Nam chưa tạo điều kiện cho lữ hành phát triển các tour trong nước, cạnh tranh giá giữa các hãng hàng không nhưng không nâng chất lượng dịch vụ. Liên kết với hãng hàng không giá rẻ: vì sao lữ hành và hàng không chưa gặp nhau? Tàu lửa đang là phương tiện vận chuyển du khách cho các tour miền Trung, miền Bắc cần tổ chức lại cho tốt. Sự hợp tác của ngành giao thông, hải quan, thương mại, viễn thông, dịch vụ sức khoẻ, bảo hiểm đối với sự phát triển du lịch của Việt Nam.

Các hãng hàng không, các hãng xe, dịch vụ tàu lửa, các khách sạn, nhà hàng sẽ giải đáp băn khoăn của những đơn vị lữ hành về giá và chất lượng phục vụ mùa du lịch tết và chuẩn bị cho năm 2012 du lịch Việt Nam phát triển tốt hơn. Các công ty du lịch cũng thảo luận việc liên kết du lịch Việt Nam trong các tour du lịch liên quốc gia để thu hút du khách các châu lục đến Việt Nam trong mùa đông và mùa xuân tới.

Buổi toạ đàm có sự tài trợ của AirMekong, Hanoitourist.

Toàn cảnh buổi toạ đàm. Ảnh: Chí Hiếu

Danh sách các đơn vị xác nhận tham dự Tọa đàm “Hợp sức cho du lịch Việt Nam”:

1- Bà Phạm Lê Thảo, vụ phó vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch sẽ phát biểu về tình hình thu hút, đón khách du lịch 9 tháng đầu năm, dự báo 3 tháng cuối năm và kế hoạch năm 2012, các giải pháp thu hút, phục vụ khách du lịch trong thời gian tới.

2- Ông Hà Văn Siêu, viện trưởng viện Nghiên cứu phát triển du lịch.

3- Bà Phùng Thị Lý Hà, phó trưởng ga Hà Nội.

4- Ông Nguyễn Hữu Việt, phó phòng lữ hành, sở Văn hoá, thể thao và du lịch Hà Nội.

5- Ông Nguyễn Công Hoan, giám đốc công ty Red Tour.

6- Ông Đỗ Dương Tiến, giám đốc trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh Ninh Bình.

Toạ đàm thu hút đại diện nhiều hãng vận tải, lữ hành, khách sạn và các cơ quan quản lý du lịch, báo chí đến tham dự. Ảnh: Chí Hiếu

7- Ông Nguyễn Đắc Thuật, phó giám đốc sở Văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Bắc Ninh.

8- Ông Hoàng Thanh Quý, phó ban tiếp thị, tổng công ty Hàng không Việt Nam trình bày về chính sách giá vé của Vietnam Airlines cuối năm 2011 và kế hoạch năm 2012.

9- Ông Nguyễn Khương, giám đốc Trung tâm xúc tiến du lịch Nam Định.

10- Ông Dương Quang Ứng, giám đốc trung tâm Thông tin và xúc tiến du lịch tỉnh Vĩnh Phúc.

11- Ông Trịnh Đăng Thanh, phó giám đốc sở Văn hoá, thể thao và du lịch tỉnh Quảng Ninh.

12- Bà Hồ Thị Giang, phó tổng giám đốc tập đoàn Mai Linh khu vực Đông Bắc Bộ.

Và đông đảo các cơ quan báo chí, truyền hình trung ương và địa phương.

Mở đầu toạ đàm, nhà báo Phan Ngọc Quân, đại diện báo SGTT phát biểu: “Theo các số liệu của Tổng cục Thống kê, lượng khách du lịch đến Việt Nam 10 tháng đầu năm nay vẫn tăng khá. Nhưng trong mấy tháng gần đây, đã xuất hiện những mối lo ngại thực sự từ các công ty kinh doanh lữ hành, khách sạn trong nước là năm 2012 sẽ là một năm khó khăn cho ngành du lịch.

Bởi lẽ do ở trong nước lạm phát còn cao, ở nhiều thị trường du lịch chính của VN ở nước ngoài cũng có những khó khăn lớn, nên người dân cắt giảm chi tiêu, hạn chế bớt đi du lịch. Trong bối cảnh ấy, tìm giải pháp, hợp sức phát triển ngành du lịch từ các ngành liên quan, các hãng hàng không, các công ty lữ hành, khách sạn, chính quyền các địa phương… là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Vì ý nghĩa đó, cuộc tọa đàm hôm nay được tổ chức để tạo ra một diễn đàn trao đổi giữa đại diện Tổng cục Du lịch, các cơ quan Nhà nước khác, các hãng hàng không, các hãng vận tải với các DN kinh doanh lữ hành, khách sạn để đi đến thống nhất trong suy nghĩ và một số giải pháp hành động cho mùa du lịch cuối năm 2011 và cho việc thu hút, phục vụ khách du lịch trong năm 2012. Chúng tôi rất mong ghi nhận được nhiều ý kiến trao đổi thẳng thắn từ quý vị”.

10 tháng đầu năm nay, du lịch vẫn tăng trưởng

Bà Phạm Lê Thảo, vụ phó vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch. Ảnh: Chí Hiếu

Bà Phạm Lê Thảo, vụ phó vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch dẫn số liệu 10 tháng đầu năm nay như một minh chứng du lịch vẫn đạt được sự tăng trưởng. Theo số liệu thống kê sơ bộ, sau 10 tháng, Việt Nam đón 4,8 triệu lượt khách. Lý giải sự sụt giảm trong tháng 9, bà Thảo cho rằng ngoài các nguyên nhân khách quan như khủng hoảng kinh tế ở nhiều nước, tháng 9 năm ngoái lượng khách đến tăng do thời điểm đó Việt Nam là chủ tịch ASEAN và sự kiện 1.000 năm Thăng Long.

Bà Thảo cho biết, tổng cục Du lịch có rất nhiều hoạt động để tăng cường hoạt động du lịch của Việt Nam như gắn kết các hãng lữ hành, các điểm đến, tổ chức các điểm quảng bá du lịch nước ngoài, tổ chức những ngày văn hoá du lịch Việt Nam từ giữa năm tới nay…

Nhận định năm sau sẽ là một năm rất khó khăn đối với du lịch Việt Nam, bà Thảo cho rằng, cần có sự gắn kết hơn nữa, cũng như có các hoạt động quảng bá du lịch Việt Nam ở trong và ngoài nước.

Các đối tác còn căn ke lợi ích riêng, chưa nhìn vào toàn cục

Ông Hà Văn Siêu, viện trưởng viện Nghiên cứu phát triển du lịch phát biểu: Về liên kết trong ngành du lịch, chúng tôi cho rằng vẫn còn rất chậm, dường như như các đối tác còn căn ke lợi ích của mình mà chưa nhìn toàn cục. Vai trò trung gian của tổng cục Du lịch, các hiệp hội cũng chưa nhiều.

Ông Hà Văn Siêu, viện trưởng viện Nghiên cứu phát triển du lịch: "chúng ta còn thiếu liên kết giữa các điểm đến". Ảnh: Chí Hiếu

Điều đó dẫn tới những cạnh tranh như hạ giá, hướng dẫn viên của hãng này lại làm cho hãng khác, làm phương hại đến giá trị thụ hưởng của khách du lịch, đó là chất lượng dịch vụ du lịch.

Liên kết ngoài ngành du lịch với các ngành như hải quan, giao thông, hàng không… cũng chưa nhiều.

Bên cạnh đó, chúng ta còn thiếu liên kết giữa các điểm đến. Chúng ta có vòng cung Tây Bắc, miệt vườn, hành trình di sản… tạo nên những điểm đặc sắc cho sản phẩm du lịch ở các vùng miền. Hiện Việt Nam có 7 vùng du lịch đặc trưng theo văn hóa, địa lý như miền núi trung du phía Bắc, là hành trình về nguồn của văn hóa Việt, đồng bằng sông Hồng, khu vực Bắc Trung bộ dày đặc di sản, duyên hải Nam trung bộ đặc trưng khí hậu ôn hòa quanh năm, bãi biển đẹp, văn hóa biển tạo sức hấp dẫn, Đông Nam bộ - Tây nguyên và đồng bằng song Cửu Long.

Hiện chúng ta mới có những hình thức liên kết như hiệp hội đồng bằng sông Cửu Long, Tây Bắc du lịch về nguồn, liên kết 8 tỉnh biển đảo.

Theo ông Siêu, cần phân tích đánh giá hiệu quả mối liên kết giữa nhà nước và doanh nghiệp trong những năm qua qua việc mở thị trường mới, tạo sản phẩm mới, quảng bá, để từ đó phát triển mối liên kết này một cách có hiệu quả hơn. Ông Siêu nói: “ Liên kết công - tư rất quan trọng. Hơn ai hết, nhà nước phải là người mở đường”. Ông Siêu nêu vai trò và tác động của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp ngoài ngành như Hải quan, viễn thông, bảo hiểm với ngành du lịch để từ đó nhấn mạnh tới “yếu tố cần một nhạc trưởng”.

Bên cạnh đó, viện trưởng viện Nghiên cứu phát triển du lịch nhấn mạnh vai trò của ngành hàng không, đường sắt, các mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng giá trị của ngành du lịch. Ông Siêu cho rằng, tuy có nhiều cố gắng, song giá vé hàng không vẫn bị cho là cao, còn tình trạng trễ chuyến khiến khách không hài lòng. Ông Siêu nói: “Doanh nghiệp đường sắt vốn là doanh nghiệp độc quyền cần xem xét về việc đầu tư, cổ phần vốn, nâng cấp hạ tầng dịch vụ, đa dạng hoá để có sự tham gia của các phương tiện”.

Bà Thu Hà, giám đốc khách sạn Thăng Long. Ảnh: Chí Hiếu

Về định hướng cho du lịch mùa tết, ông Siêu cho rằng, tuy có khó khăn nhất định, song không nên quá e ngại. Ông nhấn mạnh: “Định hướng chính là chúng ta phải chuyển sang mô hình tăng trưởng mới, tái cơ cấu, bám vào tăng trưởng bền vững, khi khó khăn phải tìm tới công nghệ cao, xanh để giảm thiểu chi phí và thu lại công nghệ sạch, kinh doanh có hiệu quả thay vì chiều rộng, tăng số lượng,…khó tiết kiệm chi phí”.

Ông Siêu đề xuất mở rộng liên kết không chỉ trong nội ngành, liên ngành mà còn phải liên kết với các quốc gia láng giềng, hình thành tour tuyến du lịch xuyên quốc gia, ví dụ chương trình 3 quốc gia 1 điểm đến...

Tiếp lời ông Siêu, bà Thu Hà, giám đốc khách sạn Thăng Long nêu ý kiến vào các vấn đề cụ thể như thuế, giao thông đô thị để từ đó khái quát hoá vai trò của liên kết. Bà Hà nhấn mạnh: “Cần phải nâng cao chất lưọng và nhân lực để thu hút khách”.

Nếu không có sự điều phối, tạo mối liên kết thì giá tour không cạnh tranh được

Từ thực tiễn kinh doanh, bà Bích Liên (công ty du lịch Cửu Long, tỉnh Vĩnh Long) tỏ ra bức xúc với cạnh tranh không lành mạnh. Bà Liên nêu thực trang một số tour nhận khách nước ngoài, hướng dẫn viên của các công ty lớn đưa khách xuống, theo tuyến đi, nhưng do muốn đưa đi nhanh nên đổi điểm, dành thời gian cho khách đi mua sắm, làm mất uy tín. Bà nói: “Nếu công ty ở địa phương không chiều theo hướng dẫn đó, họ quay về công ty lớn nói khác đi, làm du lịch địa phương mất khách”.

Nêu giá tour từ TP.HCM đi Thái Lan chỉ có 7 triệu đồng so với giá tour đi miền Bắc tới 12 triệu đồng, ông Vương Tiến Hưng, giám đốc công ty TNHH du lịch thương mại Tân Đại Lục (TP.HCM) đặt vấn đề mà hầu hết các doanh nghiệp du lịch đều quan tâm: làm sao tạo ra một sản phẩm, dịch vụ có sức cạnh tranh? Sức ép từ lạm phát đè nặng ở hầu hết các khâu, từ hàng không, đường sắt, xe khách cho tới nhà hàng, khách sạn nên tăng giá là điều khó tránh. Vấn đề là mức độ tăng giá thế nào cho phù hợp. Ông Hưng cho rằng, nếu không có sự điều phối, tạo mối liên kết thì giá tour không cạnh tranh được.

Ở góc độ nhà cung cấp dịch vụ, bà Phùng Thị Lý Hà, phó trưởng ga Hà Nội, nêu khó khăn của ngành đường sắt là nhu cầu tăng đột biến, tập trung trong một giai đoạn cụ thể như hè, Tết nên khó đáp ứng được nhu cầu. Với một đơn vị cụ thể như ga Hà Nội, không nắm được thông tin như nhu cầu từ ngành du lịch, nên ga Hà Nội “chỉ lấy thống kê là năm nay đáp ứng được bao nhiêu, năm sau, cố gắng điều chỉnh trong phạm vi 5-10 %", theo lời bà Hà giải thích.

Bà Hà nói: “Hướng tới, phải có sự kết hợp giữa tổng cục du lịch với ngành đường sắt”. Bà dẫn chứng, công ty được đầu tư hơn 100 toa xe mới, chất lượng cao, có khả năng phục vụ khách tốt hơn, song “đón như thế nào, dịp nào” là điều mà ngành đường sắt cần phối hợp với bên du lịch. Theo bà Hà, tuyến đường sắt đi Sapa thành công do có nhiều đơn vị lữ hành phối hợp.

Ông Trần Quốc Thái, công ty Tracodi Tourist, cho rằng thước đo cụ thể của kết quả liên kết chính là mức độ hài lòng của khách hàng. Ông nói: “Phải làm để du khách cảm thấy hạnh phúc sau khi du lịch chứ đừng để khách cảm thấy ấm ức”.

Ông Thái đơn cử một ví dụ về trình diễn các điệu múa Tây Bắc cho du khách, nhưng lại không có các lời giải thích về ý nghĩa, nguồn gốc, để minh chứng cho kiểu làm dịch vụ không hoàn chỉnh, không có sự phối hợp. Tương tự, loại rượu đặc sản táo mèo tuy ngon nhưng trong quan điểm của người làm du lịch như ông Thái, cần có các bảo chứng về chất lượng sản phẩm để du khách an tâm.

Bà Phùng Thị Lý Hà, phó trưởng ga Hà Nội. Ảnh: Chí Hiếu

Ông Nguyễn Văn Thiện, giám đốc công ty Hàm Luông. Ảnh: Chí Hiếu

Đến từ Air Mekong, một hãng hàng không mới thành lập, ông Trương Thành Vũ (phó tổng giám đốc) mong muốn qua hội thảo, các doanh nghiệp trong ngành du lịch, vận tải sẽ sát cánh, cùng vượt qua khó khăn. Ông Vũ nói: “Air Mekong mong muốn kết hợp với các công ty du lịch để phát triển thị trường ngách có đặc thù riêng”. Ông Vũ dẫn chứng nhờ sự hỗ trợ quan trọng từ các công ty du lịch từ Hà Nội đến Phú Quốc, Air Mekong trong thời gian qua đã có những tuyến bay có hiệu quả, để từ đó có thể xây dựng các tuyến mới đi Kuala Lumpur, Bangkok...

Ông Trương Thành Vũ, phó tổng giám đốc hãng hàng không AirMekong. Ảnh: Chí Hiếu

Với bốn máy bay, Air Mekong đã có 10 ngàn chuyến bay, sau một năm phục vụ hơn 750.000 khách. Định hướng của Air Mekong là cùng các hãng du lịch phát triển sản phẩm du lịch có chất lượng. Là một đơn vị vận chuyển, song ông Vũ cho rằng, phải biết tận dụng mọi cách để quảng bá không chỉ cho bản thân doanh nghiệp mà qua đó, quảng bá cho đất nước. Ông Vũ đưa ví dụ trên các chuyến bay của Air Mekong có phục vụ các thứ bánh như bánh khúc, bánh dày... và đây là một cách quảng bá cho văn hoá ẩm thực phía Bắc.

Có chung đặc thù với ngành đường sắt khi nhu cầu tăng đột biến, trong một thời gian ngắn, phó ban tiếp thị hãng Hàng không Việt Nam (VNA) Hoàng Thanh Quý dẫn chứng: tình trạng các chuyến bay dịp cận Tết từ Hà Nội vào TP.HCM luôn vắng khách để lý giải cho các khó khăn mà VNA gặp phải khi kinh doanh.

Ông Quý nói: “Ngày 29 Tết năm vừa rồi VNA chở khách ra Hà Nội, thì khi trở vào TP.HCM có 5.000 ghế trống. Có thể hình dung chi phí bỏ ra lớn thế nào”. Nói vậy, ông Quý muốn nhấn mạnh quan điểm của VNA: lữ hành là kinh doanh cộng sinh. Theo chiến lược của VNA, sắp tới bên cạnh việc mở nhiều đường bay phục vụ nhu cầu du lịch như Phú Quốc - Cần Thơ, Cần Thơ - Côn Đảo, Đà Nẵng - Hải Phòng, VNA tiếp tục mở các đường bay thẳng đi nước ngoài, tăng độ thuận tiện cho khách có nhu cầu đi du lịch tới Việt Nam.

“Xác định du lịch là một phần kinh doanh của hàng không nên chúng tôi luôn cố gắng. Nói là không có vé bay cho dịp Tết, các công ty du lịch của Pháp, Đức đã có chỗ cho từng chuyến bay cụ thể trong 12 tháng tới rồi”, ông Quý nói. Ông Quý bày tỏ rằng, hàng không VN luôn mong muốn các công ty du lịch là đối tác hàng đầu, xây dựng quan hệ chặt chẽ gắn bó. Hiện tại VNA làm việc thường xuyên và đều đặn với 50 công ty du lịch.

Ông Quý cho biết thêm, ngoài đối tác chính là các công ty du lịch, VNA cũng có sản phẩm cuối cùng cho cộng đồng du lịch, ví dụ gần đây trẻ em bay miễn phí cùng cha mẹ, tích luỹ điểm thưởng cho người bay nhiều để có chính sách giảm giá. Về phục vụ nhu cầu Tết, ông Quý cam kết, VNA đã đáp ứng nhu cầu của của các công ty du lịch, khoảng 25.000 chỗ từ giữa tháng 12.2011 đến gần hết tháng 2.2012, đáp ứng 90% nhu cầu các công ty du lịch mà chúng tôi tổng hợp.

Sau khi hai đại biểu của hàng không phát biểu, bày tỏ mong muốn hợp tác với các doanh nghiệp du lịch, lữ hành; một số doanh nghiệp du lịch tham dự toạ đàm đưa ra đề xuất cụ thể. Ông Lê Đình Anh Tuấn, giám đốc kinh doanh công ty VietTin Travel (TP.HCM) kiến nghị: “VNA và AirMekong nên có chính sách kích cầu. Tour và tuyến mới cần có vé ưu đãi các đợt đầu...”.

Ông Quý (VNA) điểm lại các nét chính trong chương trình kích cầu du lịch 2009 của hãng. Ông cho rằng, tình hình hiện nay có một số thay đổi như giá dầu là 112 USD/thùng trong khi thời điểm 2009 là 72 USD, lương phi công tăng... Vấn đề với chính sách kích cầu là hài hoà các mục tiêu trong kinh doanh.

Đại diện báo SGTT tặng hoa cho các đại biểu đến dự toạ đàm. Ảnh: Chí Hiếu

Nêu bản chất của ngành du lịch là tính liên ngành, liên vùng, ông Lưu Đức Kế, giám đốc Hanoitourist nhấn mạnh rằng, du lịch chỉ phát triển khi các ngành cùng hợp sức. Tuy nhiên, việc hợp lực trên thực tế còn nhiều chuyện để nói. Ông Kế dẫn chứng: khi các công ty du lịch trong nước rục rịch tăng giá thì nước ngoài giảm giá. Ông cũng nêu thực trạng vướng mắc trong đường sắt, đường bộ: “Tôi có họp với một số tỉnh Lao Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Hà Nội thì các đơn vị cũng đã có ký kết hợp tác. Cần có liên kết giữa các công ty du lịch, giữa các công ty du lịch với các đơn vị lưu trú, vận chuyển, ăn uống, vui chơi giải trí, rồi đơn vị lớn như hàng không…”.

Ông Kế đúc kết: “Tất cả chúng ta đều suy nghĩ hợp sức liên kết có tính tổng hoà, nên đứng ở góc độ người làm du lịch lâu năm, chúng ta bắt buộc phải hợp tác, phải có thế mạnh để giảm giá cho du khách”. Đưa ra hình ảnh ví von du lịch và hàng không là hai cánh của một máy bay, ông Kế cho biết, máy bay không thể cất cánh nếu một trong hai cánh hỏng, nên "Tôi rất mong VNA tiếp tục đồng hành cùng các công ty du lịch không chỉ để khai thác thị trường trong nước mà còn hướng ra nước ngoài".

Ông Nguyễn Thanh Tùng, giám đốc công ty Thiên Thảo Nguyên đặt câu hỏi: Tại sao không thể xây dựng một chính sách giá chung để các bên cùng hợp sức, tăng khả năng phục vụ cho khách? Quản lý một đơn vị vận tải có 138 đầu xe, ông Tùng nêu thí dụ về biến động giá xăng dầu, chính sách cước phải điều chỉnh hợp lý và ổn định để hài hoà mục tiêu kinh doanh của đơn vị cũng như đối tác.

Kết thúc buổi toạ đàm, ông Hà Văn Siêu cho rằng, các vấn đề nêu ra hôm nay cần phải tiếp tục bàn, đặc biệt là vai trò của các bên trong chuỗi cung ứng giá trị của ngành du lịch mà trọng tâm là sự thoả mãn của khách du lịch.

SGTT